Wyniki kontroli prawidłowości  oznakowania środków spożywczych w zakresie oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych

W II kwartale 2014 r. Wojewódzki Inspektorat Inspekcji Handlowej w Warszawie przeprowadził kontrole                w 12 sklepach w tym: 4 sklepy sieci handlowych, 6 pozostałe sklepy, 2 hurtownie, obejmując badaniem 60 partii  środków spożywczych wartości 5815 zł, tj: przetworów mlecznych, majonezów, produktów zbożowych, pieczywa, herbaty czarnej, napojów bezalkoholowych, wyrobów cukierniczych, koncentratów, chipsów.  
Zakwestionowano 14 partii środków spożywczych wartości 3962 zł (23,33%).
USTALENIA KONTROLI

Prawidłowość oznakowania środków spożywczych w opakowaniach jednostkowych sprawdzono na 60 partiach środków spożywczych oferowanych do sprzedaży. Z uwagi na niewłaściwe oznakowanie zakwestionowano 14 partii tj: 
•	9 partii środków spożywczych  - informacje dotyczące wartości odżywczej wymieniono w niewłaściwej kolejności, w tym:
•	5 partii środków spożywczych − brak informacji „zawiera substancje słodzące”, podczas gdy w wykazie składników wymieniono substancje słodzące, brak informacji o zawartości całkowitej suchej masy kakaowej, wyrażonej jako „masa kakaowa minimum…%”, podano oświadczenie żywieniowe o treści: „bez cukru”, powinno być „bez dodatku cukrów” , wartość odżywczą dotyczącą zawartości cukrów, alkoholi wielowodorotlenowych lub skrobi, zawartości kwasów tłuszczowych lub cholesterolu podano w niewłaściwy sposób. 
Ponadto: na opakowaniach 4 partii czekolad informację dotyczącą zawartości składnika odżywczego tj. sodu podano w jednostce: „mg”, zamiast: „g”, na opakowaniach 3 partii produktów wartość odżywcza dotycząca węglowodanów podana była w ten sposób, że suma poszczególnych składników była wyższa niż informacja o zawartości węglowodanów ogółem;
•	1 partia środków spożywczych - w oznakowaniu wartością odżywczą podano określenie: „Tłuszcz całkowity”,  winno być określenie „Tłuszcz”,
•	1 partia środków spożywczych  - w oznakowaniu wartością odżywczą podano określenie: „sól”, zamiast  „sód”, 
•	2 partie środków spożywczych - w oznakowaniu wartością odżywczą podano określenie: „węglowodany, w tym cukry proste i dwucukry”, zamiast „ węglowodany (g), w tym cukry (g)”,  
•	1 partia środków spożywczych - nieprawidłowości w zastosowanych przez producenta oświadczeniach żywieniowych i zdrowotnych innych niż dotyczących zmniejszenia ryzyka choroby oraz rozwoju dzieci tj: w przypadku oświadczenia żywieniowego odnoszącego się do „źródła witamin  i składników mineralnych”  nie podano: poszczególnych ilości witamin i składników mineralnych oraz nie określono ich procentowego udziału we wskazanym dziennym spożyciu, ww. oświadczenia żywieniowe nie zostały włączone do informacji o wartości odżywczej. Ponadto, w odniesieniu do zamieszczonych oświadczeń zdrowotnych stwierdzono, że użyte przez producenta sformułowania oświadczeń zdrowotnych nie znajdują się w  wykazie dozwolonych oświadczeń zdrowotnych opublikowanym w załączniku do rozporządzenia Komisji (UE) nr 432/2012 z dnia 16 maja 2012 r. ustanawiającego wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych dotyczących żywności, innych niż oświadczenia odnoszące się do zmniejszenia ryzyka choroby oraz rozwoju i zdrowia dzieci  (Dz.U. L 115 z 2011r. s.1) oraz oznakowanie produktu nie zawierało: stwierdzenia wskazującego na znaczenie zrównoważonego sposobu żywienia i zdrowego trybu życia, informacji o ilość środka spożywczego i poziomu jego spożycia niezbędnego do uzyskania korzystnego działania, o którym mówi dane oświadczenie oraz w stosownych przypadkach: stwierdzenia skierowanego do osób, które powinny unikać danego środka spożywczego, odpowiedniego ostrzeżenia w przypadku, gdy nadmierne spożycie produktu może stanowić zagrożenie dla zdrowia. Użyte przez producenta oświadczenia zdrowotne  nie znajdowały się również na liście oświadczeń oczekujących na zatwierdzenie. 
Ustalono, że substancje dodatkowe dozwolone wymienione w składzie sprawdzanych produktów są dozwolone do stosowania dla danej grupy towarowej na mocy obowiązujących przepisów. 

W zakresie sposobu reklamy i prezentacji środków spożywczych w miejscu sprzedaży nie stwierdzono nieprawidłowości. Sposób prezentacji i reklamy środków spożywczych na stronach internetowych oceniono przypadku dwóch przedsiębiorców. Jeden przedsiębiorca prowadził sprzedaż internetową środków spożywczych. Stwierdzono, że nazwy produktów oferowanych do sprzedaży w hurtowni różniły się od nazw tych produktów zamieszczonych na stronie internetowej tj. były poszerzone o informację ”słodzone/na ekstraktem ze stewii” oraz w przypadku dwóch produktów zastosowane było oświadczenie żywieniowe: „źródło magnezu, cynku, żelaza i witamin z grupy B”, do którego nie podano ilości witamin i składników mineralnych.
Weryfikację oświadczeń żywieniowych na podstawie badań laboratoryjnych w stosunku do deklaracji producentów na opakowaniu sprawdzono na podstawie badań laboratoryjnych pobranych do badań próbek  z 12 partii środków spożywczych. W wyniku przeprowadzonych badań nie stwierdzono nieprawidłowości.
Badania laboratoryjne wykazały, że ilości rzeczywiste pobranych do badań 12 partii środków spożywczych (41 opakowań jednostkowych) były zgodne z deklaracjami producentów zamieszczonymi w oznakowaniu tych produktów. 
Aktualność dat minimalnej trwałości i terminów przydatności do spożycia sprawdzono na 60 partiach środków spożywczych, nie stwierdzając w tym zakresie nieprawidłowości.
W zakresie warunków i sposobu przechowywania środków spożywczych nieprawidłowości nie stwierdzono.

Na wszystkie sprawdzane towary przedsiębiorcy posiadali dowody dostaw. 

Stwierdzono w 1 placówce, że  jeden wspólnik spółki cywilnej nie dokonał wpisu adresu głównego miejsca wykonywania działalności gospodarczej do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej

W dwóch placówkach sprawdzono spełnienie przez osoby biorące udział w obrocie środkami spożywczymi wymagań dotyczących posiadania aktualnych orzeczeń lekarskich, nie stwierdzając nieprawidłowości.

WYKORZYSTANIE USTALEŃ KONTROLI

W wyniku przeprowadzonych kontroli:

     -  ukarano 1 osobę  mandatem karnym w kwocie 80 zł z art. 601 § 2 KW,
     - udzielono  pisemnego instruktażu 1 przedsiębiorcy – pozostałe sklepy  - w zakresie stosowania oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych , 
     -  skierowano  1 wystąpienie pokontrolne do producenta z wnioskiem o wprowadzanie do obrotu środków spożywczych oznakowanych zgodnie z przepisami prawa,  
- poinformowano właściwą ze względu na siedzibę ww. producenta Powiatową Stację Sanitarno-Epidemiologiczną w Oświęcimiu o stwierdzonych nieprawidłowościach,
-   3 sprawy (dot. 1 hurtownia, 2 sklepy sieci handlowych)  są w toku. 

Sporządziła:								        Akceptował:
Specjalista Beata Pyrka						                   Dorota Mąkosa- Onuoha 
                                                                                                             dyrektor delegatury w Radomiu